Śruby nakrętki o elementach złącznych

Podkładki metalowe ? zastosowanie

Podkładki metalowe są jednym z trzech podstawowych elementów połączenia śrubowego. Umieszczane są najczęściej pomiędzy łbem śruby, a podłożem, w którym dana śruba się znajduje, lub pomiędzy nakrętką, a tym podłożem. Głównym przeznaczeniem podkładek jest zapobieżenie luzowaniu się połączenia. Inną ważną funkcją tych elementów jest właściwe rozłożenie sił w przypadku połączeń umieszczanych w materiałach stosunkowo plastycznych. Skorzystanie z podkładki w takim wypadku jest rozwiązaniem koniecznym, gdyż pozwala uzyskać odpowiednią sprawność danego połączenia śrubowego. Nie ma podkładek uniwersalnych. Do każdego rodzaju połączenia powinno się dobrać podkładki metalowe indywidualnie, aby za każdym razem osiągnąć optymalny rezultat. I tak w przypadku połączeń w konstrukcjach stalowych wykorzystamy specjalne podkładki do konstrukcji stalowych, w przypadku połączeń, które mogą się łatwo poluzować wykorzystamy podkładki typu RIPLOCK lub NORDLOCK, podkładki hartowane znajdą zastosowanie w przypadku szczególnie dużych obciążeń, na które wystawione jest połączenie. W życiu codziennym podkładki spotykamy niemal wszędzie ? czy to w urządzeniach elektronicznych codziennego użytku, w samochodach, czy w konstrukcjach budowlanych i meblach.

Podkładki metalowe ? rodzaje

Wśród podkładek metalowych rozróżnić można kilkadziesiąt różnych typów, wyodrębnionych przede wszystkim ze względu na ich przeznaczenie i rodzaj połączenia śrubowego, w którym zostaną zastosowane. I tak wyróżnić można:

- podkładki do sworzni;

- podkładki okrągłe:

a) zgrubne;

b) dokładne;

c) zgrubne powiększone;

d) do konstrukcji drewnianych;

- podkładki do wkrętów o łbach walcowych kulistych;

- podkładki sprężyste:

a) zwykłe;

b) do śrub z łbem walcowym;

c) ząbkowane;

d) ząbkowane zewnętrznie;

- podkładki klinowe:

a) do dwuteowników;

b) do celowników;

c) do dwuteowników HV;

d) do celowników HV;

- podkładki okrągłe do połączeń sprężanych HV;

- podkładki odginane:

a) z noskiem wewnętrznym;

b) z noskiem zewnętrznym;

c) dwutorowe;

d) jednołapkowe;

e) dwupałkowe;

- podkładki podatne:

a) faliste;

b) łukowe;

- podkładki kwadratowe do konstrukcji drewnianych;

- podkładki dystansowe;

- podkładki sprężyste talerzowe;

- podkładki stożkowe sprężyste do połączeń śrubowych;

- podkładki dla śrub z ciężkimi tulejami rozprężanymi;

- podkładki do konstrukcji stalowych;

- podkładki hartowane;

- podkładki RIPLOCK NFE 25-511;

- podkładki NORDLOCK;

- podkładki typu ?Schnorr? S i VS;

- podkładki EPDM;

- podkładki kuliste;

Podkładki samozabezpieczające

Podkładki samozabezpieczające stosowane są w połączeniach śrubowych narażonych na ryzyko poluzowania, bądź odkręcenia wskutek, na przykład, długotrwałego wystawienia na działanie wibracji silnika. Wykorzystując siły tarcia na całej powierzchni, podkładki te trwale zabezpieczają połączenie umożliwiając ich stosowanie w rozmaitych warunkach.

W obrębie podkładek samozabezpieczających wyróżnić można kilka podstawowych typów:

1. Podkładki sprężyste z powierzchnią naciętą (typ SCHNORR). Podkładki te wykorzystują nacięcia w profilu do wgłębiania się w materiał połączenia, dzięki czemu zabezpieczają dane połączenie przed poluzowaniem. Stosuje się je dla połączeń w klasach wytrzymałości 8.8.
2. Podkładki nacinane wewnętrznie ? stosowane w połączeniach w klasach 5.8-8.8;
3. Podkładki NORD-LOCK blokujące;
4. Podkładki DIN 6797 i DIN 6798 nacinane i ząbkowane wewnętrznie i zewnętrznie ? stosowane do połączeń w klasach 4.8 i 5.6 w przypadku małych obciążeń dynamicznych.

Jak wynika z powyższej klasyfikacji ? podkładki samozabezpieczające mogą być stosowane w rozmaitych klasach połączeń, gdzie może wystąpić ryzyko obluzowania nakrętki.

Podkładki zabezpieczające i podatne

Podkładki zabezpieczające charakteryzują się szczególnym kształtem i właściwościam, dzięki którym zapobiegają luzowaniu się połączeń śrubowych wszystkich klas. Powierzchnie podkładek zabezpieczających ukształtowane są ząbkowo w celu umożliwienia jak największego dopuszczalnego nacisku powierzchniowego. Powierzchnia ząbkowa eliminuje dodatkowo wszelkie skutki wibracji w przypadku połączeń wystawionych na uporczywe i długotrwałe działanie ruchów drgających. Kolejną ważną cechą podkładek zabezpieczających jest ich pierścieniowy kształt gwarantujący koncentryczne rozłożenie sił, które z kolei eliminuje zginanie śruby. Podkładka taka nie pęka jednak promieniowo w stosunku do łba i trzpienia śruby, co jest dość pewną gwarancją niezawodności. Nieco innym atutem podkładek zabezpieczających jest obecność powierzchni ślizgowej, która eliminuje ryzyko powstania zarysowań podczas procesu montażu.

Pewnym szczególnym przypadkiem podkładek zabezpieczających są podkładki podatne, lub ściślej ? podkładki podatne stożkowe. Termin ten używany jest do określania sprężyny talerzowej ? elementu sprężystego o działaniu zabezpieczającym. Efekt zabezpieczający osiągany jest w jego przypadku jedynie poprzez siły tarcia, które są mobilizowane do pracy dzięki sile sprężystej podkładki.

O ile podkładki podatne nie zabezpieczają przed luzowaniem się wszystkich połączeń, o tyle posiadają kilka bezspornych plusów przy użytkowaniu, takich jak: gwarancja optymalnej kompensacji naprężeń w połączeniu, redukcja dynamicznych naprężeń śruby w połączeniu, szeroki zakres wymiarowy, wysoka nośność osiowa i zdolność do równomiernego rozłożenia naprężeń gwarantująca wysokie bezpieczeństwo połączenia.