Śruby nakrętki o elementach złącznych

Zastosowanie nitów zrywalnych

Nity zrywalne ze względu na możliwość łatwego demontażu, którą oferują znajdują zastosowanie w dość szerokiej gamie przedsięwzięć. Przede wszystkim stosuje się je nie tylko do łączenia elementów metalowych, ale także w przypadku pokryć dachowych, przy łączeniu drewna i tworzyw sztucznych, do łączenia materiałów o różnej grubości, oraz do łączenia materiałów o różnej strukturze.

Z nitów zrywalnych dobry użytek będą miały branże takie jak ? technika lotnicza, blacharstwo, budownictwo lekkie, i ciężkie oraz wszelkiej maści przemysł metalowy. Lekkie metalowe konstrukcje budowlane, czy instalacje ochronne w budynkach, takie jak orynnowanie, czy system ochrony przed ptakami, co z pewnością zainteresuje właścicieli kamienic, również korzystały będą z nitów zrywalnych.

Producenci elementów do połączeń nitowych wychodząc naprzeciw wymaganiom klienta i czasów z dnia na dzień różnicują swoją ofertę dotyczącą nitów zrywalnych. Jednym z ciekawszych przykładów takiego zróżnicowania jest wprowadzenie na rynek nitów zrywalnych lakierowanych w różnych kolorach, które są ogromnie użyteczne w przypadku konieczności odpowiedniego oznaczenia połączeń.

Nity zrywalne stosowane są w połączeniach nitowych, w których, oprócz oczywistych zalet nitowania, takich jak trwałość i wysoka wytrzymałość na obciążenia, dużą rolę odgrywa łatwość demontażu. Systematyka nitów zrywalnych zdyscyplinowana jest w ramach norm standardowych, aczkolwiek istnieje także podział dyktowany właściwościami materiałów, z których nity owe są wykonane. W ramach tego ostatniego kryterium wyróżnić możemy zatem:

1. Nity zrywalne aluminiowo-stalowe;

2. Nity zrywalne aluminiowo-aluminiowe;

3. Nity zrywalne aluminium-stal nierdzewna;

4. Nity zrywalne stalowo-stalowe;

5. Nity zrywalne miedź-nikiel/stal nierdzewna;

6. Nity zrywalne stal nierdzewna;

7. Nity zrywalne miedź-stal;

8. Nity zrywalne miedź-brąz;

9. Nity zrywalne aluminiowo-stalowe z zatrzaskiem profilowym;

10. Nity zrywalne mosiężno-stalowe z końcówką elektryczną;

Jak wynika z powyższego podziału ? nity zrywalne wykonane z różnego rodzaju materiałów znajdują zastosowanie w wielu gałęziach przemysłu, nie tylko powiązanego w jakiś sposób z łączeniem metali.

Nity ? zastosowanie, zalety i wady

Zastosowanie połączeń nitowych jest dziś dalece mniejsze niż jeszcze przed dwudziestu laty. Przede wszystkim nitowanie niemal w całości wyeliminowane zostało z produkcji różnego rodzaju zbiorników zarówno metalowych, jak i niemetalowych, oraz z instalacji hydraulicznych, gdzie jak wiemy, najważniejsza jest absolutna szczelność połączenia. Wzrost zastosowania nitów obserwuje się współcześnie w blacharstwie, gdzie szczególny poklask znalazły nity zamykanie jednostronnie, w przemyśle motoryzacyjnym i przy łączeniu metali lekkich, w ramach przemysłu lotniczego. Innym zastosowaniem nitów drobnych jest łączenie skóry, brezentu, czy gumy między sobą lub z elementami metalowymi w rymarstwie.

Zalety połączeń nitowych są trudne do przecenienia. Pozwalają one bowiem łączyć różne materiały, w różnych układach, na przykład ? materiały niemetalowe z metalami za pomocą nitowania na zimno. Nitowanie na zimno sprawia, że podczas procesu łączenia złącze nie jest nagrzewane, a co za tym idzie ? zachowana zostaje pierwotna struktura materiału, z którego wykonane są elementy łączące. W razie potrzeby istnieje możliwość łatwego rozmontowania łącza nitowego poprzez ścięcie, sfrezowanie, czy wywiercenie łbów nitów, bez ryzyka uszkodzenia elementów złączonych. Dodatkowo ? nity tłumią drgania i doskonale sprawdzają się przy obciążeniach dynamicznych.

Do wad tego rodzaju połączeń należy dość wąski zakres rodzajów złącz, niejednokrotnie skomplikowana postać złącza z dużą ilością elementów pomocniczych, złożony technologicznie proces nitowania, oraz stosunkowo wysokie koszty wykonania złącza.

Nity ? rodzaje i systematyka

Nity wykorzystuje się w ramach połączeń nitowych, które służą najczęściej do łączenia blach, kształtowników i niektórych elementów maszyn z materiałów niemetalowych. Połączenia nitowe są w zasadzie niezrywalne, gdyż w podczas procesu łączenia nit ulega trwałym odkształceniom plastycznym. Istnieją jednak specjalne rodzaje nitów, które stosunkowo łatwo poddają się procesowi demontażu.

Nity składają się zasadniczo z walcowego trzonka ? szyjki oraz łba, występującego w różnych kształtach ? w zależności od specyfiki danego nitu. Ze względu na kształt łba wyróżnić można nity o łbie kulistym, grzybkowym i trapezowym. Ze względu na interakcję łba nitu z blachą łączoną wyróżnić można nity z łbami wpuszczanymi, które dzieli się z kolei na nity z łbem wpuszczanym stożkowym i nity z łbem wpuszczanym soczewkowym, oraz nity z łbem niewpuszczanym.

Innym kryterium podziału nitów jest ich zastosowanie do nitowania na zimno, lub na gorąco. Do nitowania na zimno używa się nitów drobnych, posiadających mniej masywny łeb, takich jak:

1. Nity z łbem grzybkowym;

2. Nity z łbem soczewkowym niskim;

3. Nity z łbem płaskim;

4. Nity rurkowe.

Nity aluminiowe z łbem płaskim używane również do łączenia na zimno stosuje się do łączenia nakładek ciernych z metalowymi, na przykład w hamulcach szczękowych.

W przypadku niedostępności jednej strony nitowania stosuje się tzw. nity wybuchowe lub wdrążone ? montowane jednostronnie. W ramach nitów montowanych jednostronnie wyróżnia się dodatkowo: drążone z trzpieniem rozciskającym wciskanym, drążone z trzpieniem rozciskającym ciągniętym.